Orman Dairesi Müdürlüğü
Çam kese Böçeği
Çamkese Böçeği
Orman Dairesi çam ağaçlarının baş belası diye bilinen çam kese böçeği ile müçadeleye, son beş ayda 51 milyar TL harcamıştır.

2001 yılında başlayan ve 2002 Şubat ayı ortalarına kadar süren çam kese böçeği ile müçadele çalışmaları başarıya ulaşmıştır.

1997 yılında 2,130 hektarda mekanik (keseleri toplayarak) 1,585 hektarda kimyasal (ilaçlama) mücadele yapılmıştır.

1998 yılında mekanik mücadele 1,627 hektara, kimyasal mücadele ise 1,400 hektara inmiştir.

1999 yılında zararlının geniş çapta üreme göstermesi nedeniyle 1,927 hektarda mekanik mücadele, 4000 hektarda ise kimyasal mücadele uygulanmıştır.

2000 yılına gelindiğinde mekanik mücadele 460 hektara, kimyasal mücadele 1,470 hektara düşmüştür.

2001 yılında mekanik mücadele 50 hektarda seyrederken, kimyasal mücadele 6 bin hektara yükselmiştir.

2002 yılında ise mücadelede büyük bir başarı elde edilerek, mekanik mücadele 5 hektara düştü.
 
Bir çok Kızıl çam ağacına zarar veren Çam kese ve Kabuk böçeği zararlılarıyla K.K.T.C genelinde mücadele yapılmış ve çok yüksek derecede başarı elde edilmiştir.
 
 
 
Tüm Akdeniz ülkelerinde görülen ve sadece Kızıl çama zarar veren çam kese böçeği, ağaçın ibrelerini (filizlerini) yiyerek ağaçın ğelişmesinde yüzde 60 gerilemeye neden oluyor. Bu zararlı ağaçın kurumasına neden olmuyor, ancak kabuk böçeği ağaçı kemirip bitiriyor.
 

Familya Thaumetopoeidae: Kese böcekleri:
Thaumetopoea pityocampa (Schiff.), Çam keseböceği

Morfoloji:
Ergin: Gerilmiş ön kanatları arasındaki açıklık erkekte 30, dişide 35 - 40 mm'dir. Üzerinde, erkekte daha belirgin görülen enlemesine üç çizgi bulunan ön kanatları kahverengimsi gri renktedir.

Yumurta:
Beyaz renkte ve 1 mm boyunda olup alt tarafı düzdür.

Tırtıl:
Yumurtadan ilk çıkan tırtılların boyu 1,5 mm'dir. Olgun tırtıllar 35-40 mm'ye ulaşır. Sırtları açık kahverengi, yan tarafları sarımtrak esmer ve karın kısmı sarımtrak kahve rengindedir. Vücutları bol kıllıdır.

Pupa:
Kırmızımtırak kahverengi olup boyları 20 - 25, genişlikleri 8 - 10 mm'dir. Yapılan ölçmelere göre dişi böçeklerin pupa boyları erkeklerinkinden ortalama 4 ve enleride 1.5 - 2 mm kadar büyüktür.

Zarar yaptığı bitkiler:
Yayılış alanında çam ve sedir türlerinde zarar yapar. Türkiye'de bugüne kadar Pinus brutia, P. nigra, P. silvestris, P. pinea, P. halepensis ve Cedrus libani'ler üzerinde tespit edilmiştir. Ağacın iğne yapraklarının tükenmesi halinde civardaki ardıçlarda da beslenir. Gıda bulunmadığında Olea europea, Cistus spp, Phillyrea media, Arbutus unedo gibi maki elemanlarının yapraklarını da yer. Fakat bu sonuncular tırtıllar için iyi birer gıda kaynağı değillerdir. Böylece gıdaları değişen tırtıllar çoğu kez ölürler.

Zararı:
Esas zararı tırtıl yapar. Tırtıllar yaşamları boyunca ağaçların iğne yapraklarını yerler. Bu nedenle fizyolojik ve primer zararlı bir böcektir. Miktarı az olursa yalnız yuvalarının civarında bulunan iğne yapraklar zarar görür. Fakat kitle halinde ürediklerinde ağaçları ve meşcereleri tamamen çıplak hale getirirler.
Savaş:
Bu böceğe karşı uygulanacak savaş yöntemleri çok çeşitli olmakla beraber en önemlileri ile pratik olanları aşağıda verilmiştir.
  • Sonbahardan ilkbahara kadar, yani tırtıl dönemi esnasında keseler dal makaslarıyla kesilerek yangına karşı gerekli emniyet önlemleri alındıktan sonra yakılır.Tırtılların üzerinde bulunan ayna kıllarının sebep olduğu kaşıntı ve kabarcıklara engel olmak için savaşta çalışan işçilerin çıplak yerlerine vazelin sürmeleri, ellerine eldiven giymeleri ve gözlerine gözlük takmaları büyük yarar sağlar.
  • Böceğin geniş bir alanda kitle üremesi halinde tırtıllarına karşı çeşitli mide ve temas zehirleri kullanılır. Örneğin, Diflubenzuron etkili maddeli Dimilin preparatı ile bu zararlıya karşı son yıllarda başarılı sonuçlar alınmaktadır.
  • Ağaçlandırma sahalarındaki kızılçamlar üzerindeki Çam keseböceğinin yumurta koçanları elle toplanarak imha edilir.
  • Bu böceğin tırtıllarına karşı patojen mikroorganizmalardan, örneğin bakterilerden de yararlanılır. Son yıllarda bu zararlıya karşı Bacillus thuringiensis subsp. kurstaki ve B.t. subsp. thuringiensis başarıyla kullanılmaktadır.

    Referans:
    Orman Entomolojisi, Özel Bölüm, 1993, Prof. Dr. Hasan Çanakçıoğlu.
AnaSayfa